Cineboards - Quicksand
by Machteld Leij*

Roderick Hietbrink (1975) is een week voor de opening van Cineboards nog druk bezig met zijn korte film Quicksand, speciaal gemaakt voor de gelegenheid. In zijn atelier staat het vol hout, een maquette die hij maakte voor een eerder werk, en vooral twee computers, die staan te loeien als een bezetene. Hietbrink: “In mijn werk wil ik door middel van suspense een sfeer neerzetten die het publiek opnieuw laat kijken.” Hij doet dat door subtiele verschillen, kleine veranderingen. Zijn werk heeft daardoor tijd nodig, en vergt geduld van zijn publiek.

In Quicksand maakt Hietbrink een tweedeling op het scherm: boven zie je een donker Schouwburgplein, glanzend van de pasgevallen regen. Reclame van een casino flikkert rood op. Onder het plein zie je een kunstmatige wereld, fel tl licht en geparkeerde auto’s. Een vrouw loopt boven langs, haar hakken tikken hard in de stilte. Dan zien we haar even later beneden door de parkeergarage lopen. Bij het wegrijden wordt ze gehinderd door een man, die ook op het punt staat om weg te rijden. In Quicksand hangt een sfeer van suspense, zonder dat je daar echt de vinger op kunt leggen.
Hietbrink: “In het geval van Quicksand is het net even anders. Het is veel meer een film met een verhaal geworden. Geen duidelijk plot, maar wel een verhalend werk. Ik wilde een site-specific werk maken dat aansloot op de thematiek van Cineboards, met name het stedelijke aspect, en koos daarvoor het Schouwburgplein, onder andere omdat daar het festival zich afspeelt: “Het Schouwburgplein is vaak leeg. Een plek die eens in de zoveel tijd wordt opgeschrikt door een evenement. Wat me fascineert is de leegte van dat plein met eronder, onzichtbaar, de parkeergarage waar zich van alles zou kunnen afspelen. De titel verwijst daar ook naar: je staat ergens op, maar onder je voeten is een hele andere wereld, waar je in kunt wegzakken.”
Hietbrink heeft een fascinatie voor het grootstedelijke, de architectuur en de beleving van een stad. Niet zozeer vanuit het menselijk standpunt, in zijn video-installaties zul je dan ook doorgaans weinig mensen zien. Ondanks dat, is er wel altijd de suggestie van menselijke aanwezigheid, maar zelden echt een fysieke aanwezigheid. Hietbrink: “Het is interessant om te zien hoe mensen zich door de stad bewegen, maar het gaat me dan toch vooral om de stad zelf, de gebouwen, de infrastructuur die een stad vormgeven. Misschien komt het omdat ik zelf in een dorp ben opgegroeid. In een stad raak je sneller de verhoudingen kwijt, alsof de stad de mensen dicteert en regeert.”
De jonge kunstenaar ziet de omgeving waarin een werk gepresenteerd wordt als wezenlijk onderdeel van zijn installaties. Met schotten en scheve wanden zet Hietbrink in tentoonstellingszalen die beschikbare ruimte naar zijn hand: “De ruimte is heel duidelijk onderdeel van het werk zelf, als een sculpturaal element bijna. Ik creëer installaties die een bepaalde sfeer en ervaring oproepen. Ik leg een verbinding tussen de ruimte waarin de kijker staat, en de geprojecteerde, fictieve ruimte. Het liefst exposeer ik dan ook in musea, omdat daar de omstandigheden ideaal zijn. En wat ook belangrijk is: mensen nemen er de tijd om een installatie te bekijken.”
Omdat Quicksand in een andere context wordt getoond, op straat, ziet Hietbrink de film als een experiment. Hietbrink: “Er zijn natuurlijk wel overeenkomsten met mijn eerdere werk: het gaat ook om de omgeving, de ruimte: het plein zelf is een onderdeel van het werk, en je staat zelf ook op dat plein als je mijn werk ziet. Daardoor is het plaatsgebonden, het zou nooit elders kunnen worden getoond. Het is ook de eerste keer dat er sprake is van een plot. Andere werken zijn veel meer abstract en suggestief. Quicksand is ook suggestief, maar aan dit werk worden andere eisen gesteld. Je moet de toeschouwer die voorbijloopt in kortere tijd zien te pakken. Ik vind het een interessante uitdaging om een werk te maken dat de strijd aangaat met al die drukke elementen die de aandacht van de kijker proberen op te eisen.”

Machteld Leij © 2006

-

* Machteld Leij is kunstrecensent voor NRC Handelsblad

Text as part of the Cineboards Festival 2006
http://www.cineboards.nl/docs/kunstenaars.php

Download: 

Quicksand_Machteld_Leij.pdf